NPR okiem położnej

O świadomości własnego ciała oraz zaletach NPR przed i po porodzie mówi w rozmowie z Płodną położna i Certyfikowany Doradca Laktacyjny Michalina Klocek.

 

Czy kobiety są świadome cykliczności swojej płodności?

Niestety tylko niewielka grupa kobiet jest świadoma cykliczności płodności. Z mojego doświadczenia wynika, że najczęściej są to kobiety bądź pary, które już zmagają się z problemem niepłodności i prowadzą obserwacje, bo podjęły leczenie w celu poczęcia dziecka. Myślę, że ta niska świadomość wynika z niewystarczającej edukacji na temat rozrodczości już w szkole. Ten temat jest najczęściej po prostu marginalizowany lub omijany.

Jak ta świadomość płodności (albo jej brak) wpływa na poród i czas poporodowy?

Brak świadomości płodności kobiet wpływa negatywnie na poród. Wiele z nich nie rozumie podstawowych mechanizmów biologicznych, jakie zachodzą w organizmie kobiety w czasie porodu, jak i w połogu. Może to prowadzić do występowania również zaburzeń emocjonalnych i depresji poporodowej. Kobiety na ogół nie rozumieją i nie akceptują swojego ciała i zmian jakie zachodzą w nim po ciąży.

Smutny wniosek, ale przecież temat ten pojawia się w szkole rodzenia. Czy położna w czasie ciąży tłumaczy pacjentkom schemat powrotu płodności?

Powrót płodności po porodzie jest poruszany w szkołach rodzenia często. Najczęściej są to jedne zajęcia rozwijające temat. Edukuje się ciężarne pacjentki pod kątem zasad prowadzenia obserwacji po porodzie. Położne starają się całościowo przekazać wiedzę w tym zakresie. Rolą położnej jest opieka nad kobietą w każdym okresie jej życia: od edukacji dziewczynek w okresie dojrzewania, kobiet w ciąży na zajęciach szkoły rodzenia lub na wizytach patronażowych oraz po porodzie i w okresie przekwitania.

Jak to jest z tym powrotem płodności podczas karmienia? Czy kobiety o to w ogóle pytają?

U kobiet karmiących wyłącznie piersią najczęściej okres niepłodności laktacyjnej trwa ok. 6 miesięcy. Wiele kobiet nie zdaje sobie z tego sprawy. Zależy to oczywiście od różnych innych czynników. Położne propagują karmienie naturalne i zachęcają do karmienia piersią, podkreślając jego korzyści nie tylko dla dziecka, ale i dla samej kobiety. Niewątpliwie takim bonusem jest chociażby utrata zbędnych kilogramów, czy właśnie okres niepłodności. O zasady powrotu płodności po porodzie najczęściej pytają te kobiety, które prowadziły przed ciążą obserwacje oraz kobiety mające więcej niż jedno dziecko, tzw. wieloródki. Niestety, ale młode dziewczyny rzadko pytają.

Kiedy najlepiej zabrać się za naukę- przed ciążą, w trakcie, po porodzie?

Obserwacje najlepiej zacząć prowadzić przed ciążą, aby móc poznać dobrze swój organizm zanim zajdą w nim zmiany. Kobiety po porodzie najczęściej nie wiedzą kiedy mogą zacząć współżycie. Często też z obaw przed kolejną ciążą decydują się na różne formy antykoncepcji. Najczęściej wybierają prezerwatywę, gdyż przy karmieniu piersią dziecka boją się stosować hormony ze względu na ich wpływ na zdrowie dziecka.

Czy można zatem powiedzieć, że istnieją medyczne wskazania do prowadzenia obserwacji w czasie połogu i karmienia?

Medyczne wskazania to przede wszystkim bezpieczne zaplanowanie kolejnej ciąży. Szczególnie jest to ważne w przypadku kobiet po przebytym cięciu cesarskim. W takiej sytuacji zalecany jest przynajmniej dziewięciomiesięczny odstęp między kolejną ciążą. Ma chronić to przed takimi powikłaniami, jak na przykład rozejście się blizny na macicy, pęknięcie macicy i inne niebezpieczeństwa dla kobiety i rozwijającego się dziecka. Rozpoczęcie obserwacji po porodzie, gdy ustanie krwawienie popołogowe, daje również możliwość obserwacji, czy sam połóg przebiegł prawidłowo.

Pytanie podchwytliwe: dlaczego położne, niezależnie od światopoglądu, się na tym znają, a ginekolodzy niekoniecznie?

Położne lepiej się znają na prowadzeniu obserwacji, ponieważ wielokrotnie same je prowadzą. Wiele z nich jest również nauczycielami NPRu (naturalnego planowania rodziny). Lekarze ginekolodzy najczęściej zalecają przy odkładaniu poczęcia metody farmakologiczne. Wyjątkiem są ginekolodzy deklarujący się jako osoby wierzące. Na samych studiach położniczych jest bardzo mało godzin poświęconych tematowi obserwacji płodności. Co ciekawe, zajęcia najczęściej prowadzą lekarze ginekolodzy pracujący… w klinikach in vitro.

Dlaczego warto nauczyć się rozpoznawania płodności?

Bo jest to bezpieczna metoda planowania jak i odkładania poczęcia. Zwłaszcza w czasie karmienia piersią, gdzie np. dwuskładnikowe tabletki hormonalne przenikają do mleka matki. Obserwacja biomarkerów płodności nie ma przecież wpływu na zdrowie dziecka. Jest to metoda tania, dostępna dla wszystkich. Nie powoduje zmian i zaburzeń w organizmie. Jest ekologiczna. Korzyści są ogromne: pomaga w nabraniu pewności siebie i samoakceptacji.


Michalina Klocek – położna na warszawskim oddziale położniczo-noworodkowym, Certyfikowany Doradca Laktacyjny.